LYDIA VAN DAM - BOTH SIDES NOW (VIA jazz)
Al in januari presenteerde vocaliste Lydia van Dam haar derde cd Both Sides Now, en dat ik er niet eerder toe kwam daar iets over te schrijven heeft in ieder geval niets met de kwaliteit ervan te maken. Net als haar twee voorgaande albums behoort ook deze meteen tot mijn favorieten.
Op Both Sides Now interpreteert Van Dam liedjes van Joni Mitchell. Het werkwoord is bewust gekozen want hoewel alle songs herkenbaar zijn gebleven heeft de zangeres ze volledig naar haar hand gezet, daarbij geholpen door haar muzikale partner pianist Sebastian Altekamp. Met hen beiden spelen voorts saxofonist Yuri Honing, bassist Sven Schuster en drummer Joost Lijbaart. Allemaal 'producten' van het voormalig Hilversums conservatorium, overigens.
Het is misschien wat al te makkelijk om Joni Mitchell als popzangeres aan te duiden, want haar composities vertonen al een eigenzinnigheid die in ieder geval niet op top 40-ambities duiden. De liedjes hebben inhoud, en dat nodigt al makkelijk uit tot interpretatie. Maar haar eigen vertolkingen vertonen ook een soort vlakheid. Die maakt weliswaar in haar geval Mitchells muziek juist zo aantrekkelijk, maar daarmee wordt het lastig daar meteen jazz-idioom bij te bedenken. Toch zijn Altekamp en Van Dam daar bij uitstek in geslaagd; elke compositie zou zo van het repertoire van bijvoorbeeld wijlen Betty Carter afkomstig kunnen zijn (nog steeds eigenzinnig dus, maar wel jazz).
Twee elementen liggen daaraan ten grondslag: de ritmische invulling door piano, bas en drums en de brede akkoorden die Altenkamp op de lineaire melodieën heeft gezet. Het eerste zorgt voor een zekere mate van swing, het tweede maakt het mogelijk dat Van Dam met de melodie aan de haal gaat; heel summier maar net voldoende om van een eigen visie te getuigen. De openingstrack All I Want is daar een perfect voorbeeld van, maar ook Black Crow en River die een latin-touch hebben meegekregen.
Vervolgens hebben Sebastian Altekamp en Yuri Honing alle gelegenheid in hun solo's de vrije ruimte te kiezen. Dat is de saxofonist ook wel toevertrouwd. Hij maakte zelf immers een paar jaar terug met zijn trio de al even prachtige cd Star Tracks waarop popmateriaal uit de jaren zeventig werd 'verjazzt', van Abba tot en met Björk. Op dit album excelleert hij vooral op sopraansax.
Maar het is uiteindelijk Lydia van Dam die de cd maakt. Verhalend, elk woord betekenis gevend, een beetje lui trekkend aan de melodie (wat ook past bij Mitchells muziek, die eveneens graag 'leutert' als ze zing), helder en precies articulerend, en bovenal prachtig werkend met de dynamiek. Het beste kom dat tot uiting in de titelsong, waarschijnlijk ook Mitchells bekendste hit, en het slotnummer Love (op basis van een bijbeltekst uit het boek Korinthiërs).
Beide stukken geven meteen ook aanleiding om drummer Joost Lijbaart een pluim op de hoed te steken. Omdat hij hier met bolstokken speelt valt het eens te meer op hoe melodieus zijn spel is.
Wie de eerste dag van het komende North Sea Jazz Festival bezoekt doet er goed aan de Lydia van Dam Group te gaan beluisteren, Maar de cd kopen is misschien wel een beter advies.
© Jan Rensen, 10 juni 1999