DUTCH JAZZMASTERS (Mercury 10cd)   
Eind vorige maand werd in Nick Vollebregt's Jazzcafé in Laren een prachtige cd-box gepresenteerd: Dutch Jazz Masters. Op tien cd's is de historie van de Nederlandse jazz vastgelegd. Een eeuw is de jazz oud, in Nederland wat korter. Uit 1932 stammen de eerste opnamen van deze box, de meest recente uit 1998. Samensteller Cees Schrama selecteerde in totaal 226 titels waarvan er negentig nooit eerder op een cd verschenen. Negen ervan werden zelfs helemaal nooit uitgebracht.  
Het accent ligt nadrukkelijk op de historie. De moderne groepen zijn niet alleen ondervertegenwoordigd maar spelen in de gekozen selecties ook allemaal gematigd modern. Dat is niet waardeoordeel, slechts een vaststelling. Misschien is deze keuze zelfs wel verstandig want als ook nog eens uitgebreid de freejazz en de fusion aan bod had moeten komen was het geheel allicht zo'n allegaartje geworden dat de aantrekkingskracht voor veel mensen verloren zou zijn gegaan. Het resultaat is wel dat sommige van de 838 musici die op de tien cd's te horten zijn wel erg nadrukkelijk in het zonnetje komen te staan.  
De eerste cd is in zijn geheel gewijd aan The Ramblers, waarvan twee tracks met saxofonist Coleman Hawkins, een met trompettist/sopraansaxofonist Benny Carter, een met vocalist Freddy Johnson en allemaal echte jazzstukken. Vijfentwintig in totaal van 1932 tot 1960. Uiteraard komen alle bekende namen van het orkest aan bod. Van Eddy Meenk en Wim Poppink, tot Theo Uden Marsman en Marcel Thielemans.  
De tweede cd biedt de integrale opnamen van het concert dat The Dutch Swing Collega Band in januari 1962 in Berlijn gaf (met trompettist Oscar Klein, trombonist Dick Kaart, klarinettist Peter Schilperoort, bassist Arie Ligthart en drummer Louis de Lussanet). Vriend en vijand waren het er destijds over eens dat de elpee die van dat optreden werd gesneden de beste was die de formatie ooit had gemaakt (en zou maken, kon klater worden vastgesteld). Het orkest spetterde en swingde als een reuze-tierelier. Later kwamen nog wat opnamen vrij die niet op de plaat pasten, maar Cees Schrama is er in geslaagd nog een kadootje in de archieven te vinden: een versie van Peter Schilperoorts Quena Blues, inclusief een hilarisch toegiftje.  
Dan volgt een cd van Rita Reys met onder meer Art Blakey's Jazzmessengers, het drumloze trio van Pim Jacobs (met een fantastische Wim Overgaauw en enkele grotere orkesten. Op de vierde cd zijn Ellington-composities bijeengebracht, gespeeld door The Ramblers, het Jan Huydts trio, het Cees Schrama trio (!), The Rosenberg trio, vocaliste Lydia van Dam, de big band van het toenmalige Hilversums Conservatorium en nog twaalf andere formaties. De vijfde cd laat pianist Louis van Dijk in tal van settings horen, waaronder een kwartet met saxofonist Ruud Brink op een nooit eerder uitgebrachte track.  
Dan zijn er cd's van Leading Ladys & Gents, Great Pianists, Dixieland en Big Bands. Veel te veel namen om in dit korte bestek op te noemen. Maar met smaak geselecteerd. Eén track even noemen: die van de Loosdrecht Festival Big Band. Een Amerikaans/Europese All Star-groep die tijdens de uitvoering in 1971 in de botenloods van Van Dijk de indruk gaf van een vreselijk ongeregeld zootje, met wel drie zwaaiende musici die de inzetten aangaven onder wie leider Ack van Rooijen, maar waarvan de opnamen later prachtig bleken. Een nummer heeft jarenlang gediend al leader voor de radio-uitzendingen van het NOS Jazzfestival. Dat is overigens niet de track die Schrama selecteerde.  
De tiende cd geeft tot slot nog een samenvatting van de historie; van Leo de La Puente uit 1932 tot Gijs Hendriks in 1972, Willem Breuker in 1975 en The Houdini's uit 1994.  
Voor wie eerst een voorproefje wil is er de enkele cd Introducing Dutch Jazz Masters met twintig opnamen die niet in de box te vinden zijn, waaronder een nooit eerder uitgebrachte track van die Festival Band.  
Allemaal zeer aanbevelenswaardig.  
© Jan Rensen, 15 april 1999